შინაარსზე გადასვლა
უზენაესი სასამართლოს განმარტება · № ას-1338-1376-2014

შეიძლება ბანკის მიერ იპოთეკის რეალიზაცია უფლების ბოროტად გამოყენებად შეფასდეს?

შეიძლება ბანკის მიერ იპოთეკის რეალიზაცია უფლების ბოროტად გამოყენებად შეფასდეს?

საერთო სურათი

რატომ არის ეს საქმე მნიშვნელოვანი

საქმე საინტერესოა სესხის რესტრუქტურიზაციის, რეფინანსირების და უზრუნველყოფის აღსრულების პრაქტიკისთვის. მოვალემ უნდა შეინახოს შესრულების რეალური შეთავაზება, მისი მიღების მტკიცებულება და ბანკის პასუხები; კრედიტორმა კი უნდა შეძლოს, განმარტოს რატომ აირჩია კონკრეტული აღსრულების გზა. მკითხველისთვის მთავარი დასკვნა არ არის ის, რომ იპოთეკის რეალიზაცია აკრძალულია; საკითხია, შეიძლება თუ არა კონკრეტულ ვითარებაში უფლების განხორციელების ფორმა არაკეთილსინდისიერი აღმოჩნდეს. ცალკე შესაფასებელია ხელშეკრულების პირობები, შეთავაზების რეალურობა, სავარაუდო ზიანი და მიზეზობრივი კავშირი.

01

ფაქტობრივი გარემოებები და დავის საფუძველი

საკასაციო სასამართლომ განიხილა მდგომარეობა, როდესაც მსესხებლის მიერ ვალის გადაუხდელობის შემდეგ ბანკი იპოთეკის საგნის რეალიზაციას მიმართავდა. ამავე დროს არსებობდა მესამე პირის, სხვა კომერციული ბანკის წერილობითი წინადადება, რომელიც მოვალის ვალდებულების სრულად დაფარვას ითვალისწინებდა. დავის პრაქტიკული სირთულე ის იყო, რომ კრედიტორს, ერთი მხრივ, ჰქონდა მოთხოვნის უზრუნველყოფის რეალიზაციის უფლება, მეორე მხრივ კი, მისთვის შეთავაზებული იყო ალტერნატიული გზა იმავე მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა არა მხოლოდ სახელშეკრულებო ტექსტზე, არამედ კონკრეტული შეთავაზების შინაარსზე, სანდოობაზე და იმ ზიანზე, რომელიც შესაძლებელი იყო იძულებითი რეალიზაციის შედეგად დამდგარიყო.

02

სასამართლოს მსჯელობის არსი

განმარტებაში კეთილსინდისიერება წარმოდგენილია როგორც სახელშეკრულებო ურთიერთობის შეფასების რეალური სტანდარტი. სასამართლომ მნიშვნელოვნად მიიჩნია, იყო თუ არა მესამე ბანკის წერილი საკმარისად კონკრეტული და სერიოზული, შეეძლო თუ არა მას შესრულების რეალურად უზრუნველყოფა და რატომ დარჩა შეთავაზება უპასუხოდ. მხოლოდ ვალის გადაუხდელობის ფაქტი არ გამორიცხავდა კრედიტორის შემდგომი ქცევის ცალკე შეფასებას. საკასაციო პალატამ ხაზი გაუსვა, რომ მხარეებმა ერთმანეთის დასაცავი ინტერესები უნდა გაითვალისწინონ მაშინაც, როდესაც კონტრაქტი ერთ-ერთ მათგანს ფორმალურად ძლიერ ბერკეტს აძლევს.

03

პრაქტიკული მნიშვნელობა და დასკვნები

საქმე საინტერესოა სესხის რესტრუქტურიზაციის, რეფინანსირების და უზრუნველყოფის აღსრულების პრაქტიკისთვის. მოვალემ უნდა შეინახოს შესრულების რეალური შეთავაზება, მისი მიღების მტკიცებულება და ბანკის პასუხები; კრედიტორმა კი უნდა შეძლოს, განმარტოს რატომ აირჩია კონკრეტული აღსრულების გზა. მკითხველისთვის მთავარი დასკვნა არ არის ის, რომ იპოთეკის რეალიზაცია აკრძალულია; საკითხია, შეიძლება თუ არა კონკრეტულ ვითარებაში უფლების განხორციელების ფორმა არაკეთილსინდისიერი აღმოჩნდეს. ცალკე შესაფასებელია ხელშეკრულების პირობები, შეთავაზების რეალურობა, სავარაუდო ზიანი და მიზეზობრივი კავშირი.

პირველწყარო და გადამოწმება

წაიკითხეთ სასამართლოს სრული განმარტება

ამ გვერდის ანალიზი დამოუკიდებელი სარედაქციო შეჯამებაა და არ ცვლის გადაწყვეტილების ტექსტს. ნორმის გამოყენებამდე შეამოწმეთ ისტორიული და მოქმედი რედაქციები.

სრული განმარტება (PDF)
შემდეგი ნაბიჯი

საჭიროა კონკრეტული საქმის შეფასება?

მოგვწერეთ ძირითადი ფაქტები და სასურველი შედეგი. პირველ ეტაპზე შევაფასებთ საკითხის ფარგლებს.

დაგვიკავშირდით