გადახდისუუნარობისას ცალკეული კრედიტორის სწრაფი მოქმედება ყოველთვის არ არის საუკეთესო გამოსავალი: კოლექტიური პროცედურა ცვლის მოთხოვნის წარდგენასა და დაკმაყოფილების წესს.
ნორმატიული საფუძველი: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
კრედიტორის მოთხოვნის დადასტურება
გადახდისუუნარობის წარმოებაში კრედიტორმა უნდა გამიჯნოს ძირითადი თანხა, მოთხოვნის წარმოშობის თარიღი, უზრუნველყოფის სახეობა და კანონით დადგენილ პროცედურაში მოთხოვნის წარდგენის ეტაპი. მხოლოდ ხელშეკრულება ყოველთვის ვერ ადასტურებს უკვე შესრულებულ მიწოდებას; საჭიროა ინვოისები, მიღება-ჩაბარება, გადარიცხვების ისტორია და შესაბამისი მიმოწერა.
რეაბილიტაციის პირობებში კრედიტორის ინტერესს შეიძლება უკეთ ემსახურებოდეს საწარმოს ფუნქციონირების შენარჩუნება, ვიდრე ცალკეული აქტივის დაუყოვნებელი რეალიზაცია. თუმცა ეს შეფასება უნდა ეფუძნებოდეს კონკრეტულ შეთავაზებას, ვალდებულებათა კლასებსა და მოსალოდნელ დაკმაყოფილებას, და არა აბსტრაქტულ დაპირებას „ბიზნესის გადარჩენის“ შესახებ.
კანონის შესაბამისი მუხლიდავალიანება და გადახდისუუნარობა
ერთი გადაუხდელი ინვოისი ავტომატურად არ ნიშნავს გადახდისუუნარობას. შეაფასეთ ფულადი ნაკადები, ვადამოსული ვალდებულებები, აქტივები, დავალიანების სტრუქტურა და შესაძლო რეაბილიტაციის ეკონომიკური საფუძველი. აღრიცხვის მონაცემები შეადარეთ ბანკისა და კონტრაგენტების მტკიცებულებებს.
სასამართლო პროცედურა და მონაწილის როლი
„რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ კანონის პროცედურაში განსაზღვრეთ განაცხადის საფუძველი, უფლებამოსილი განმცხადებელი, მმართველობის რეჟიმი, კრედიტორთა მონაწილეობა და შესაძლო გეგმა. კონკრეტული ვადები შეამოწმეთ მოქმედ კანონთან; ისინი არ უდრის ჩვეულებრივი სამოქალაქო დავის ვადებს.
კრედიტორის დოკუმენტების პაკეტი
შეკრიბეთ ხელშეკრულება, ინვოისი, მიღება-ჩაბარება, გადახდის ისტორია და გარანტიები. ცალკე განსაზღვრეთ უზრუნველყოფილი და არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნების სტატუსი; მხოლოდ „ყველა კრედიტორი თანაბარია“ მიდგომა შეცდომაში შეგიყვანთ.
სარჩელი, აღსრულება და მორატორიუმი
გადახდისუუნარობის საქმის გახსნამ შეიძლება გავლენა იქონიოს ინდივიდუალურ მოთხოვნებსა და აღსრულებაზე. წინასწარ შეამოწმეთ, რა ეტაპზეა სასამართლო და არის თუ არა კონკრეტული მოქმედება შეზღუდული. ახალი ყადაღა ან გარიგება კოლექტიური წესის გვერდის ავლით შეიძლება დამატებით დავას წარმოშობდეს.
სცენარი: მომწოდებელი და პრობლემური დებიტორი
მომწოდებელს აქვს 80,000 ლარის გადაუხდელი ინვოისი და სხვა კრედიტორებსაც აქვთ მოთხოვნები. პირველ ნაბიჯად შეამოწმეთ, დაწყებულია თუ არა ფორმალური პროცესი, გაქვთ თუ არა უზრუნველყოფა და როდის უნდა წარადგინოთ მოთხოვნა: ეს უფრო ზუსტია, ვიდრე ავტომატურად ახალი სარჩელის შეტანა.