საქართველოში ვირტუალურ აქტივებთან დაკავშირებული საქმიანობა არ უდრის უბრალოდ კრიპტოვალუტის ფლობას; მომსახურების შინაარსი განსაზღვრავს, დგება თუ არა ეროვნული ბანკის რეგისტრაციის საკითხი.
ნორმატიული საფუძველი: საქართველოს საგადასახადო კოდექსი
რეგისტრაციის ფარგლები და მომსახურების რეალური მოდელი
VASP-ის შეფასება უნდა დაიწყოს არა პროდუქტის მარკეტინგული სახელწოდებით, არამედ იმით, რეალურად ვის სასარგებლოდ ხორციელდება გაცვლა, გადარიცხვა, შენახვა ან სხვა მომსახურება. მომსახურების პირობები, კლიენტის ფულის ან აქტივის ფლობა და პლატფორმის ტექნიკური ფუნქციები რეგისტრაციის საჭიროების განსაზღვრაში განსხვავებულ მნიშვნელობას იძენს.
რეგისტრაციის დოკუმენტაციის შედგენისას საჭიროა გაიმიჯნოს საკუთრივ მომსახურების გამწევი კომპანია, ტექნოლოგიური პროვაიდერი, მომხმარებელთან ხელშეკრულების მხარე და აქტივის შემნახველი. AML პროცედურები და კლიენტის შემოწმების წესები უნდა შეესაბამებოდეს ამ რეალურ ოპერაციულ ჯაჭვს და არა მხოლოდ ზოგად პოლიტიკის ტექსტს.
კანონის შესაბამისი მუხლიროდის არის საჭირო ეროვნული ბანკის რეგისტრაცია
საკუთარი ციფრული აქტივის ფლობა არ უდრის სხვა პირის სასარგებლოდ ვირტუალური აქტივის მომსახურების გაწევას. ეროვნული ბანკის განმარტებით, VASP არის პირი, რომელიც სხვა პირისთვის ახორციელებს ასეთ მომსახურებას. შესაბამისად, პირველ რიგში უნდა შეფასდეს პროდუქტის ფუნქცია: გაცვლა, გადაცემა, შენახვა ან სხვა მომსახურება, რომელიც რეგულირებულ კატეგორიაში ხვდება. მომსახურების დაწყებამდე უნდა განისაზღვროს რეგისტრაციის საჭიროება და დაიგეგმოს ბანკის მოთხოვნების შესრულება. იხილეთ სამართლებრივი საფუძველი
რეგისტრაცია მომსახურების დაწყების წინაპირობაა
რეგისტრაციის საკითხი არ უნდა დარჩეს პროდუქტის გაშვების შემდგომ ეტაპზე. ეროვნული ბანკის გამოქვეყნებული წესები მოითხოვს განაცხადის, ბიზნესმოდელის, ხელმძღვანელებისა და კონტროლის მექანიზმების შესაბამის დოკუმენტაციას. მომსახურების ფიზიკური და ციფრული არხები, მომხმარებელთან ურთიერთობა, AML პროცედურები და ოპერაციული უსაფრთხოება ერთმანეთთან შეთანხმებულად უნდა იყოს აღწერილი. პროვაიდერის რეგისტრაციის დამადასტურებელი აქტის მომხმარებლისთვის ხელმისაწვდომობის წესიც დასაცავია. იხილეთ სამართლებრივი საფუძველი
VASP საქმიანობის იდენტიფიცირება
განსაზღვრეთ, ყიდულობს თუ არა კომპანია აქტივს საკუთარი ანგარიშით, თუ მესამე პირებისთვის ცვლის, ინახავს, გადასცემს ან სხვა ვირტუალური აქტივის მომსახურებას გასწევს. საქმიანობის რეალური შინაარსი შეადარეთ საქართველოს ეროვნული ბანკის მოქმედ რეგულაციას; მარკეტინგული დასახელება „კრიპტოკონსულტაცია“ სამართლებრივ კატეგორიას ვერ ცვლის.
ეროვნული ბანკის რეგისტრაცია
თუ საქმიანობა რეგულირებულ მომსახურებაში ჯდება, მოამზადეთ პროვაიდერის რეგისტრაციისთვის საჭირო კორპორაციული და საოპერაციო დოკუმენტების პაკეტი. ნუ წარმოადგენთ რეგისტრაციას ბანკის ლიცენზიის ან მომხმარებლის აქტივების გარანტიის ეკვივალენტად. წესები და განაცხადის ფორმა გადაამოწმეთ ეროვნული ბანკის ოფიციალურ გვერდზე.
AML და კლიენტის დაცვა
განსაზღვრეთ მომხმარებლის იდენტიფიკაცია, საეჭვო ოპერაციების შეფასება, პრივილეგირებული წვდომების კონტროლი, აქტივების შენახვის პროცედურა და მომსახურების პირობების გამჭვირვალობა. ტექნოლოგიური კონტროლი უნდა შეესაბამებოდეს განხორციელებულ მომსახურებას და რეალურად დოკუმენტირებული იყოს.
საზღვარგარეთული მომსახურება
საქართველოში რეგისტრაცია არ აძლევს კომპანიას ავტომატურ უფლებას მომსახურება შესთავაზოს ნებისმიერი სხვა ქვეყნის მომხმარებელს. შეაფასეთ მომხმარებლის ქვეყანა, გადახდის პარტნიორები, ადგილობრივი აკრძალვები და სანქციების შეზღუდვები.
საქმიანი მოდელის სატესტო მაგალითი
თუ პლატფორმა საკუთარი თანხით ყიდულობს ბიტკოინს, ეს განასხვავეთ ისეთი პლატფორმისგან, რომელიც კლიენტის შეკვეთებს იღებს და მათი ფულადი ან ვირტუალური აქტივების გაცვლას უზრუნველყოფს. მეორე მოდელი უფრო აქტიურად მოითხოვს VASP-ის მარეგულირებელი სტატუსის გამოკვლევას.